Podstawa prawna: art. 42 ust. 1. i art. 52 ust. 2. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. nr 67, poz. 329 ze zmianami) oraz rozporządzenia MEN z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów szkół publicznych dla dzieci i młodzieży (Dz. U. z 2001 r. nr 61, poz. 624 ze zmianami) oraz § 2 uchwały nr 2/05 Plenarnej Rady Pedagogicznej Ośrodka Szkolno - Wychowawczego Dzieci Niewidomych im. Marii Grzegorzewskiej we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2005 r. w sprawie przyjęcia Statutu Ośrodka Szkolno - Wychowawczego Dzieci Niewidomych im. Marii Grzegorzewskiej we Wrocławiu
Problem organizacji kształcenia specjalnego w świetle prawa oświatowego
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ogłoszona dnia 21 czerwca 1996 r. obowiązująca od 21 października 1991 r. z późniejszymi zmianami mówi: „system oświaty zapewnia w szczególności realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się ” oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju z dostosowaniem treści i metod oraz organizacji nauczania do możliwości psychofizycznej uczniów. Ustawa w obecnej formie gwarantuje możliwości pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi, edukacyjnymi oraz predyspozycjami dziecka. Ponadto zadania szkoły obejmują opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwienie zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych a także pomoc uczniom pozostającym w trudnej sytuacji materialnej i życiowej.
Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież wymagającą stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, która może być prowadzona w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach.
W zależności od rodzaju niepełnosprawności w tym stopnia upośledzenia umysłowego, dzieciom i młodzieży organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawniając zaburzone funkcje poprzez rewalidację i resocjalizację zapewniając specjalistyczną pomoc i opiekę. Ponadto w przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych oraz ośrodkach a także w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych, w typ poradniach specjalistycznych, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzenia psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną.
Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla konkretnego dziecka zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych, w tym także w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecone formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, natomiast opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, mogą wydawać także zespoły opiniujące, działające w niepublicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych mające wpis do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Od orzeczeń, o których mowa wyżej rodzice lub opiekunowie dziecka mogą złożyć odwołanie do kuratora oświaty.
Starosta właściwy, ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców i zgodnie z ich życzeniem, zapewnia odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając stopień niepełnosprawności w tym rodzaj upośledzenia umysłowego. Jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca naukę dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum ogólnodostępnym lub integracyjnym odpowiednią formę kształcenia zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli i szkół. Jeśli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka, odpowiednich ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego daną szkołę lub ośrodek, który nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły.
Reasumując, rodzice dziecka z niepełnosprawnością wzroku powinni otrzymać orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinię o potrzebie wczesnego wspomagania dziecka z poradni psychologiczno - pedagogicznej i udać się do powiatowego wydziału edukacji lub oświaty, który w ramach zadań własnych starosty umieści dziecko we wnioskowanej przez rodziców szkole.
